على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1028

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

عطف جامه و دوخت آن را . و در دامن چيزى كرده در بر گرفت . و واهم آورد نيفهء ازار را از پيش . ثبة ( sobat ) ا . ع . ميانهء حوض كه آب در آن گرد آيد . و نيز ثبة : جماعت مردمان و گروه دلاوران ج : ثبات و ثبون . ثبت ( sabt ) ا . ع . مرد دلاور و قائم و بر جاى و ثابت دل و ثابت زبان وقت خصومت و جز آن يق فلان ثبت الغدر اذا كان لا يزل لسانه فى الخصومات و لا فى غيرها . ثبت ( sabt ) ص . ع . ثابت و ايستاده و بر جاى و قرار گرفته . ثبت ( sabt ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سواد نوشته‌اى كه بعينه مطابق با اصل باشد . و ثبت برداشتن : نوشتن از روى سند و اجاره نامچه و جز آن و حفظ كردن آن نوشته را . و ثبت كردن : ثبت برداشتن . ثبت ( sabat ) ا . ع . ثبات و قيام يق له ثبت عند الحملة . و حجت يق لا احكم بهذا الا بثبت . و مرد ثقه . ج : اثبات . ثبثبة ( sabsebat ) م . ع . نشستن با تمكين و وقار . و تمام گرديدن كار . ثبج ( sabj ) م . ع . ثبج ثبجا ( از باب ضرب ) : بر اطراف هر دو پاى نشست . ثبج ( sabaj ) ا . ع . ميان كتف و پشت و ميانهء هر چيز و معظم آن . ج : اثباج . و سينهء سنگ خوار . و مرغى . و ا خ : نام يكى از پادشاهان يمن . ثبج ( sabaj ) م . ع . ثبج الكلام و الكتاب ثبجا ( از باب سمع ) : تعميه كرد در آن سخن و در آن نوشته . ثبجاء ( sabj ' ) ص . ع . مؤنث اثبج زن پهن پشت يا بيرون آمده پشت و زن بزرگ شكم . ثبجارة ( sebj rat ) ا . ع . مغاكچه‌اى كه آب ناودان كنده باشد . ثبجة ( sabajat ) ا . ع . متوسط ميان جيد وردى الحديث و انطوا الثبجة اى اعطوا الوسط فى الصدمة لا من خيار المال و لا من رذالته . ثبر ( sabr ) م . ع . ثبره عنه ثبرا ( از باب نصر ) : بازداشت او را . و نيز ثبر : راندن . و نااميد كردن . و بازگشتن آب دريا - ضد مد . ثبر ( sabar ) م . ع . ثبرت القرحة ثبرا ( از باب سمع ) : گشاده شد ريش و آماس كرد . ثبرات ( sabar t ) ا . ع - ج . ثبرة . ثبرة ( sabrat ) ا . ع . زمين نرم يق يلغت النخلة الى ثبرة من الارض . و مغاكچه‌اى در زمين و چاهك در چيزى . ج : ثبرات . و خاكى مانا بآهك . ثبرة ( sobrat ) ا . ع . انبار غلهء پاك كردهء در خرمن . ثبط ( sabt ) م . ع . ثبطه عن الامر ثبطا ( از باب نصر ) : باز داشت او را از كار . و بر تاخير و درنگ داشت او را . و ثبطت شفته ثبطا : آماسيد لب او . و ثبطه على الامر : واقف كرد او را بر كار . ثبط ( sabat ) م . ع . ثبط ثبطا ( از باب سمع ) : سست و گران‌بار شد . و ثبطت شفته ثبطا : آماسيد لب او . ثبط ( sabet ) ص . ع . احمق در كار خود . و مرد ضعيف و گرانبار . و اسب گران و سست . ج : اثباط و ثباط . ثبطة ( sabetat ) ص . ع . مؤنث ثبط . ثبق ( sabq ) م . ع . ثبق النهر ثبقا و تثباقا ( از باب ضرب ) : بسيار آب و تيز رو گرديد جوى . و ثبقت العين : زود اشك شد چشم . ثبل ( sobl ) و ( sabal ) ا . ع . بقيهء چيزى در ته آوند و جز آن . ثبن ( sabn ) م . ع . ثبن الثوب ثبنا و ثبانا . مر . ثبان . ثبن ( soban ) ع . ج . ثبنة . ثبنة ( sobnat ) ا . ع . دامن جامه و جز آن كه در آن خرما و مانند آن كرده در بر گيرند . ج : ثبن ( soban ) . ثبنة ( sabenat ) ا . خ . ع . موضعى . ثبوت ( sobut ) م . ع . ثبت ثباتا و ثبوتا . مر . ثبات . ثبوت ( sobut ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ثبات و بقا و استوارى و پايدارى و اثبات و برهان . و به ثبوت رسيدن : مدلل شدن و واضح گشتن و ثابت گرديدن . ثبوتة ( sobutat ) م . ع . ثبت ثباتة و ثبوتة . مر . ثباتة . ثبور ( sobur ) م . ع . ثبر فلان ثبورا ( از باب نصر ) : هلاك گرديد فلان . و ثبر فلانا : هلاك گرديد فلان ( لازم و متعدى ) . ثبور ( sobur ) ا . ع . هلاكى و عذاب و زيان و ويل قوله تعالى لا تَدْعُوا الْيَوْمَ ثُبُوراً واحِداً وَ ادْعُوا ثُبُوراً كَثِيراً . ثبون ( sobun ) ع . ج . ثبة . ثبى ( saby ) م . ع . ثبيته ثبيا ( از باب ضرب ) : گرد آوردم او را . ثبيت ( sabit ) ا . و ص . ع . مرد دلاور و قائم و بر جاى و مرد عقل بر جاى . و اسب سبك و تيزرو . و از اعلام است . ثبيت ( sobayt ) ا خ . ع . نام چند نفر . و ابو ثبيت : كنيهء چند نفر . ثبيتة ( sobaytat ) ا خ . ع . نام چند زن . ثبير ( sabir ) ا خ . ع . نام چند كوه در